Poradnik · matura ustna z polskiego

Jakie pytania komisji mogą paść po zadaniu 2 z tekstem dołączonym?

Po zadaniu 2 zespół może pytać o dołączony materiał (wiersz, tekst nieliteracki, obraz), o drugi element wskazany w poleceniu albo o własne zdanie zdającego. Zadanie 2 jest niejawne, więc materiał poznaje się dopiero po losowaniu, a pytania wynikają z tego, co zostało powiedziane. Poniżej przykłady poglądowe, czyli pytania wymyślone do ćwiczeń, nie z egzaminu. (Informator CKE, język polski, s. 15-18)
publikacja
28 października 2026
czytania
3 min
źródła oficjalne
2
W tym artykule
  1. Co jest inne w rozmowie po zadaniu 2?
  2. Cztery materiały i pytania do nich (przykłady poglądowe)
  3. Jak odpowiadać, gdy materiał był dla Ciebie nowy?
  4. Pytania do tekstów o języku, obrazach i tekstach nieliterackich

Co jest inne w rozmowie po zadaniu 2?

Zadanie 2 to zagadnienie związane z literaturą, innymi dziełami sztuki lub językiem, omawiane na podstawie dołączonego tekstu literackiego, nieliterackiego lub ikonicznego. (Informator CKE, język polski, s. 15) Rozmowa może dotyczyć właśnie tego dołączonego materiału i problematyki zadania. (s. 18) Różnica względem zadania 1 jest praktyczna: nie ma wcześniej przygotowanej odpowiedzi, więc pytania mogą wracać do konkretnych miejsc w tekście, które zdający wskazał albo pominął (to rada, nie reguła CKE).

Cztery materiały i pytania do nich (przykłady poglądowe)

MateriałPytanie o tekstPytanie o drugi elementPytanie o własne zdanie
Wiersz: fragment "Trenu VIII" Jana Kochanowskiego (zagadnienie: strata jako przemiana świata człowieka)Które słowa w wierszu najmocniej pokazują pustkę w domu?Jak ten sam motyw straty pojawia się w wybranym przez Ciebie tekście kultury?Czy sztuka pomaga przeżyć stratę? Uzasadnij odpowiedź.
Dwie wiadomości o tej samej sprawie: oficjalny e-mail i luźny komunikator (zagadnienie: język jako budowanie relacji)Co w obu wiadomościach różni sposób zwracania się do odbiorcy?Czy własne doświadczenia komunikacyjne potwierdzają tę różnicę?Czy zmiana stylu w zależności od odbiorcy jest wyrazem szacunku, czy nieszczerości?
Obraz (zagadnienie: funkcje symboli i alegorii, wzorzec z Informatora)Który element obrazu uznajesz za najważniejszy symbol i dlaczego?Który utwór literacki przywołujesz i co łączy go z obrazem?Czy symbole bywają dziś czytelne bez wyjaśnienia?
Wiersz o kryzysie wartości (wzorzec z Informatora)Jaki obraz świata buduje podmiot liryczny?Czym wybrany kontekst różni się od tego obrazu?Czy wartości można zachować w trudnych czasach?

Wiersz "Tren VIII" jest w domenie publicznej i występuje w naszym zestawie treningowym. Wzorce obrazu i wiersza o kryzysie wartości pochodzą z przykładów w Informatorze. (Informator CKE, język polski, s. 58-70) Pełny opis tych przykładów: przykładowe zadania 2 z Informatora.

Jak odpowiadać, gdy materiał był dla Ciebie nowy?

To rady praktyczne, nie przepisy:

  1. Wróć do tekstu. Odpowiedź zacznij od cytatu, obrazu lub konkretnego zwrotu z materiału. Pytanie o tekst wymaga dowodu z tekstu, a nie ogólnych uwag.
  2. Nazwij funkcję. Zamiast "poeta użył zdrobnienia" powiedz, co dzięki zdrobnieniu widać: czułość, bezbronność, wielkość straty.
  3. Połącz z własnym wyborem. Przy pytaniu o drugi element wskaż jedno podobieństwo i jedną różnicę, bez streszczania całego utworu.
  4. Do pytania o zdanie własne dodaj powód. Stanowisko bez uzasadnienia jest odpowiedzią zdawkową, a gdy wszystkie odpowiedzi w rozmowie są zdawkowe, kryterium rozmowy daje 0 punktów. (Informator CKE, język polski, s. 24)

Pytania do tekstów o języku, obrazach i tekstach nieliterackich

Zadanie o języku. Pytania dotyczą zwykle różnic w doborze słów, formie grzecznościowej, tonie. Pomaga lista: odbiorca, cel, sposób zwracania się, środki językowe. Więcej: zadanie o języku.

Obraz. Pytania dotyczą kompozycji, kolorów, postaci i symboli. Opisz najpierw, co widać, potem co to znaczy. Więcej: tekst ikoniczny.

Tekst literacki i nieliteracki. W wierszu pytania dotyczą obrazów poetyckich i podmiotu lirycznego, w tekście nieliterackim argumentów i intencji autora. Więcej: tekst literacki oraz tekst nieliteracki.

Źródła

  1. Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 15-24 i 58-70
  2. Informacja o sposobie organizacji egzaminu maturalnego 2026/2027, sekcja 20.5

Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.

Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały

Pytania i odpowiedzi

Czy zespół zapyta o coś, czego nie ma w dołączonym materiale?

Rozmowa może dotyczyć problematyki zadań, dołączonego tekstu i utworów przywołanych przez zdającego. (Informator CKE, język polski, s. 18) Dlatego do wybranego kontekstu warto mieć co powiedzieć w dwóch zdaniach więcej, niż padło w monologu.

Czy mogę zerkać na notatki, odpowiadając na pytanie?

Notatki robi się na kartkach z pieczątką szkoły i nie wolno ich robić na wydruku z zadaniami. (Informacja CKE o egzaminie 2027, sekcja 20.5, s. 147-148) W rozmowie notatki rzadko pomagają, bo pytania zależą od tego, co zostało powiedziane. Rada: słuchaj pytania i odpowiadaj własnymi słowami.

Jak ćwiczyć, skoro nie znam materiału z góry?

Trenuj na losowych tekstach: wiersz, krótki tekst o języku, obraz. Po 5 minutach mówienia poproś o trzy pytania i odpowiedz na nie w 30 sekund każde. Typy pytań: o co pyta komisja.

Czytaj dalej

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Sprawdź się na głos, za darmo

Pierwsza symulacja z oceną według kryteriów CKE nic nie kosztuje.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027