Poradnik · matura ustna z polskiego

Jak wyglądają przykładowe pytania niejawne (zadanie 2) na maturze ustnej z polskiego?

Zadanie 2 jest niejawne, więc jego treść poznajesz dopiero na egzaminie. Informator CKE pokazuje jednak jego wzorzec: zagadnienie w formie twierdzenia lub pytania, dołączony materiał (literacki, nieliteracki albo ikoniczny) i drugi element, czyli wybrany tekst kultury albo własne doświadczenia. Do tego zestaw przykładów z planami wypowiedzi. (Informator CKE, język polski, s. 15-17, 58-70)
publikacja
28 października 2026
czytania
3 min
źródło CKE
1
W tym artykule
  1. Z czego składa się polecenie w zadaniu 2?
  2. Trzy przykłady z Informatora
  3. Co mają wspólnego te trzy zadania?
  4. Czego uczą te przykłady? (rady, nie przepisy)
  5. Jak punktowane jest zadanie 2?

Z czego składa się polecenie w zadaniu 2?

Każde polecenie ma trzy części: temat, materiał źródłowy i drugi element. Informator rozróżnia trzy warianty, zależnie od tego, czego dotyczy zagadnienie. (Informator CKE, język polski, s. 17, tabela 3)

WariantMateriał źródłowyDrugi element
Literaturatekst literackiwybrany tekst kultury albo utwór literacki
Sztukamateriał ikonicznywybrany utwór literacki
Językmateriał do analizy językowejtekst kultury, utwór literacki albo własne doświadczenia komunikacyjne

Wybrany utwór literacki może być lekturą obowiązkową, uzupełniającą albo utworem spoza list lektur, także poetyckim. (s. 17) Zadanie 1 jest jawne, a zadanie 2 nie. (s. 16) Listę poleceń do zadania 1 znajdziesz na stronie pytań jawnych.

Trzy przykłady z Informatora

CKE podaje trzy przykłady zadania 2, każdy z dwiema przykładowymi realizacjami. Parafrazujemy je poniżej, pełne arkusze są w PDF. (s. 58-70)

Zagadnienie z poleceniaMateriałDrugi elementStrony
funkcje symboli i alegorii w tekstach kulturyobraz Jacka Malczewskiego "Do sławy"wybrany utwór literacki58-61
wpływ nowych technologii na formy komunikowania sięSMS-y oraz zapis wypowiedzi internauty komentującego gręwybrany tekst kultury albo własne doświadczenia komunikacyjne62-66
kryzys wartości w świecie skażonym złemwiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego "Pokolenie"wybrany tekst kultury66-70

Widać z tego, że jeden egzamin może zaskoczyć zupełnie różnym materiałem: obrazem, krótkimi wiadomościami tekstowymi albo wierszem. Stały jest schemat polecenia, nie materiał.

Co mają wspólnego te trzy zadania?

Wszystkie wymagają tego samego ruchu: najpierw odczytujesz materiał przez pryzmat zagadnienia, a dopiero potem dołączasz drugi tekst. Przykładowe plany w Informatorze mają podobny układ:

  1. wstęp z osadzeniem zagadnienia (pojęcia, kontekst historyczny albo biograficzny),
  2. omówienie materiału źródłowego (opis, cechy języka albo analiza wiersza),
  3. drugi tekst kultury i porównanie,
  4. wniosek lub zakończenie.

Jest to zgodne z kryterium kompozycji, które wymaga wstępu, części zasadniczej i zakończenia. (s. 23) Szerzej o układzie wypowiedzi: kompozycja wypowiedzi.

Czego uczą te przykłady? (rady, nie przepisy)

  • Ćwicz formułowanie tezy na podstawie samego pytania. Przykłady zaczynają od zagadnienia, nie od streszczenia materiału.
  • Miej gotowe 3-4 drugie teksty. Tekst, który dobrze znasz, jest bezpieczniejszy niż efektowny, ale pobieżnie czytany. Informator liczy każdy błąd merytoryczny w utworze innym niż lektura obowiązkowa jako poważny błąd rzeczowy. (s. 22)
  • Ćwicz wszystkie trzy materiały. Osobno ćwiczysz tekst ikoniczny i zadanie o języku, a o tekście literackim i nieliterackim są kolejne poradniki: tekst literacki oraz tekst nieliteracki.

Jak punktowane jest zadanie 2?

Za aspekt merytoryczny dostajesz do 8 punktów w każdym z dwóch zadań. Pełny wynik wymaga zagadnienia i dwóch elementów (tekst źródłowy plus drugi tekst lub własne doświadczenia) oraz bogatej argumentacji bez poważnych błędów rzeczowych. Wypowiedź z jednym elementem mieści się w przedziale 1-4 punktów. (Informator CKE, s. 21)

Źródła

  1. Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 15-24 i 58-70

Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.

Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały

Pytania i odpowiedzi

Czy w zadaniu 2 mogą się pojawić dokładnie te przykłady z Informatora?

Informator pokazuje przykłady wzorcowe i nie mówi, że zadania egzaminacyjne będą ich powtórzeniem. Traktuj je jako wzór konstrukcji polecenia, nie jako listę tematów do wykucia.

Czy rozmowa z zespołem dotyczy też zadania 2?

Tak. Rozmowa może dotyczyć zagadnień z obu zadań, dołączonego tekstu oraz utworów przywołanych przez Ciebie w wypowiedzi. (Informator CKE, s. 18)

Czy plany z Informatora to jedyna poprawna odpowiedź?

Nie. Informator podaje dla każdego przykładu dwie przykładowe realizacje o różnym układzie, co pokazuje, że możliwych dobrych odpowiedzi jest więcej. (s. 58-70)

Czytaj dalej

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Sprawdź się na głos, za darmo

Pierwsza symulacja z oceną według kryteriów CKE nic nie kosztuje.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027