Poradnik · matura ustna z polskiego

Jak zbudować wypowiedź na maturze ustnej z polskiego, żeby dostać 4 punkty za kompozycję?

Kompozycja jest oceniana osobno dla każdego zadania w skali 0-2, czyli razem do 4 punktów. Pełne 2 punkty dostaje wypowiedź, która ma wstęp, część zasadniczą i zakończenie tworzące logiczną całość. Brak wstępu lub zakończenia, nielogiczne połączenia albo treści zbędne dają 1 punkt, a niespójność 0. (Informator CKE, język polski, s. 23)
publikacja
28 października 2026
czytania
3 min
źródło CKE
1
W tym artykule
  1. Ważna pułapka
  2. Szkielet na 5 minut
  3. Zdania łączące
  4. Co obniża ocenę kompozycji
  5. Jak ćwiczyć

Ważna pułapka

Jeśli za merytorykę zadania dostaniesz 0 punktów, kompozycja tego zadania również ma 0. Kompozycja nie uratuje więc wypowiedzi bez treści. (Informator CKE, język polski, s. 20-21)

Szkielet na 5 minut

Przykładowy podział jednego zadania (to rada praktyczna, nie wymóg CKE):

  1. Wstęp (około 30 sekund): nazwij zagadnienie, zajmij stanowisko, zapowiedz, o czym powiesz. Jak zacząć: pierwsze zdanie.
  2. Część zasadnicza (około 3,5 minuty): dwa argumenty z lektury lub tekstu, każdy z przykładem, plus kontekst. O kontekście: konteksty na maturze ustnej.
  3. Zakończenie (około 30 sekund): wniosek wprost związany z tezą, nie nowa informacja.

Zdania łączące

Logiczne przejścia pomagają uzyskać spójność:

  • "Po pierwsze... Po drugie..."
  • "Warto to zestawić z..."
  • "Z tego wynika, że..."
  • "Podsumowując, wracam do tezy..."

Co obniża ocenę kompozycji

  • brak wstępu (od razu opowiadanie fabuły),
  • urwana wypowiedź bez zakończenia,
  • skakanie między wątkami bez połączeń,
  • treści niezwiązane z zagadnieniem, np. długa biografia bez celu. (Informator CKE, język polski, s. 22-23)

Jak ćwiczyć

Nagraj odpowiedź na jedno pytanie jawne i posłuchaj, czy słychać trzy części. Jeśli po 30 sekundach nie wiadomo, jaka jest teza, wstęp wymaga poprawy.

Źródła

  1. Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 18-23

Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.

Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały

Pytania i odpowiedzi

Czy kompozycja dotyczy też rozmowy?

Kompozycja jest oceniana dla wypowiedzi monologowych (zadania 1 i 2). Rozmowa ma własne kryterium merytoryczne do 6 punktów.

Czy mogę zacząć od zadania 2?

Tak, nie musisz realizować zadań po kolei. (Informator CKE, język polski, s. 18)

Ile punktów traci wypowiedź bez zakończenia?

Brak zakończenia obniża kompozycję zadania z 2 do 1 punktu.

Czytaj dalej

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Sprawdź się na głos, za darmo

Pierwsza symulacja z oceną według kryteriów CKE nic nie kosztuje.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027