Poradnik · matura ustna z polskiego

Jak jest oceniany język na maturze ustnej z polskiego i jak nie tracić 4 punktów?

Za zakres i poprawność środków językowych możesz dostać do 4 punktów, w monologach i rozmowie łącznie. To 4 z 30 punktów, czyli około 13 procent wyniku. Ocenia się, czy mówisz poprawnie i różnorodnie, a nie czy używasz skomplikowanych słów. (Informator CKE, język polski, s. 20-25)
publikacja
28 października 2026
czytania
3 min
źródło CKE
1
W tym artykule
  1. Dwie rzeczy, które się liczą
  2. Najczęstsze błędy w mowie
  3. Jak ćwiczyć
  4. Język w rozmowie

Dwie rzeczy, które się liczą

  1. Poprawność: czy Twoje zdania są poprawne językowo (odmiana, składnia, dobór wyrazów).
  2. Zakres: czy używasz różnorodnych słów i konstrukcji, zamiast powtarzać te same.

Kryterium nosi nazwę "zakres i poprawność środków językowych" i jest oceniane łącznie dla monologów i rozmowy, w skali 0-4. Dokładny opis poziomów znajdziesz w Informatorze CKE w części o zasadach oceniania. (Informator CKE, język polski, s. 20-25) Poniższe przykłady błędów to obserwacje praktyczne, a nie cytaty z kryteriów.

Najczęstsze błędy w mowie

  • Słowa-wypełniacze: "no", "jakby", "tak jakby", "prawda?". Jedno-dwa nie szkodzą, ale ciągłe powtarzanie zubaża wypowiedź.
  • Zbitki typu "w jakiś sposób": zastąp konkretnym określeniem.
  • Błędy w odmianie: "tą lekturę" zamiast "tę lekturę", "po lekturach" zamiast "po lekturze" przy liczbie mnogiej, "dwóch autorów" zamiast "dwóch autora".
  • Pleonazmy: "cofnąć się do tyłu", "okres czasu", "wzajemna współpraca".
  • Anglicyzmy i kalki: "w oparciu o" zamiast "na podstawie".

Jak ćwiczyć

  1. Nagraj odpowiedź i przepisz jedną minutę. Zobaczysz powtórzenia i błędy, których nie słychać w mówieniu.
  2. Przygotuj listę 15 "łączników" (ponadto, z drugiej strony, w konsekwencji, co więcej).
  3. Zamień trzy ulubione słowa-wypełniacze na krótką pauzę.

Język w rozmowie

W rozmowie z zespołem obowiązują zasady grzeczności. Brak norm grzecznościowych może obniżyć ocenę merytoryczną rozmowy. Odpowiadaj pełnymi zdaniami, nie jednowyrazowo. Więcej: rozmowa z komisją.

Źródła

  1. Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 20-25

Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.

Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę używać słownictwa potocznego?

Lepiej unikać skrajnie potocznych form. Wypowiedź powinna być staranna, ale naturalna.

Czy wyuczone zdania pomagają?

Pomagają jako szkielet (wstęp, przejścia), ale cała wypowiedź nie powinna brzmieć jak recytacja.

Czy zero z merytoryki zeruje język?

Tak: gdy kryterium merytoryczne ma 0 punktów, w pozostałych kryteriach również przyznaje się 0. (Informator CKE, język polski, s. 21)

Czytaj dalej

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Sprawdź się na głos, za darmo

Pierwsza symulacja z oceną według kryteriów CKE nic nie kosztuje.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027