Poradnik · matura ustna z polskiego

O co pyta komisja na maturze ustnej z polskiego i jakie są typy jej pytań?

W rozmowie po monologach zespół przedmiotowy zadaje od 1 do 3 pytań lub poleceń. Nie mogą dotyczyć drugorzędnych szczegółów faktograficznych lektury, a co najmniej jedno odnosi się do refleksji własnej zdającego. Za aspekt merytoryczny rozmowy można dostać do 6 punktów (język liczy się osobno). Pytania warto więc grupować według tego, do czego się odwołują: do problemu z polecenia, do dołączonego tekstu, do wypowiedzi albo do własnego zdania. (Informator CKE, język polski, s. 18-20)
publikacja
28 października 2026
czytania
3 min
źródła oficjalne
2
W tym artykule
  1. Co o pytaniach zespołu mówią przepisy?
  2. Pięć typów pytań
  3. Jak rozpoznać typ pytania i dopasować odpowiedź?
  4. Za co dostaje się punkty w rozmowie?

Co o pytaniach zespołu mówią przepisy?

Rozmowa trwa do 5 minut i może dotyczyć problematyki obu wylosowanych zadań lub jednego z nich, utworu albo innego tekstu kultury dołączonego do polecenia, a także utworów i tekstów, które zdający sam przywołał w monologach. (Informator CKE, język polski, s. 18) Zespół nie powinien zadawać serii wielu pytań ani dopytywać o szczegóły, które nie łączą się z problemem z polecenia. (Informacja CKE o egzaminie 2027, sekcja 20.5, s. 149)

Urzędowy jest więc zakres pytań, a nie ich nazwy. Podział na typy poniżej to nasz porządek poglądowy, przydatny do ćwiczeń.

Pięć typów pytań

TypO co pyta zespółPrzykład poglądowy
1. Problem z poleceniao sedno zagadnienia z wylosowanego polecenia"Czym różni się cierpienie niezawinione od cierpienia będącego skutkiem czyjegoś wyboru?"
2. Dołączony teksto szczegół materiału z zadania 2 i jego funkcję"Dlaczego poeta opisuje pustkę w domu, a nie sam smutek?" (do "Trenu VIII")
3. Utwór przywołany przez zdającegoo to, co dany kontekst wnosi do tezy"W wypowiedzi pojawiła się „Dżuma”. Co ten utwór dodaje do rozumienia problemu?"
4. Doprecyzowanieo znaczenie słowa lub argumentu użytego w monologu"Co dokładnie oznacza w tej wypowiedzi słowo „godność”?"
5. Refleksja własnao stanowisko zdającego, z uzasadnieniem"Czy Twoim zdaniem można zachować godność w skrajnych sytuacjach? Uzasadnij odpowiedź."

Typy 1-3 odpowiadają zakresom z Informatora. Typ 5 jest obowiązkowy: co najmniej jedno pytanie dotyczy refleksji własnej. Typ 4 jest naturalną konsekwencją tego, że monolog zawsze zostawia jakąś niedopowiedzianą myśl. Wszystkie przykłady to przykłady poglądowe, nie pytania z egzaminu.

Jak rozpoznać typ pytania i dopasować odpowiedź?

To rada praktyczna, nie przepis. Słowa w pytaniu zdradzają, czego oczekuje zespół:

  • "Czy Twoim zdaniem", "Czy zgadzasz się", "Co byś": refleksja własna. Zajmij stanowisko w pierwszym zdaniu, potem podaj jeden powód i jeden przykład.
  • "Jaką rolę pełni", "Po co", "Dlaczego autor": pytanie o funkcję. Odpowiedz, co dany element zmienia w odbiorze, a nie jak wygląda.
  • "Co oznacza", "Jak rozumiesz": doprecyzowanie. Daj definicję własnymi słowami i przykład z wypowiedzi.
  • "Jak to się ma do", "Czym różni się": porównanie. Wskaż jedno podobieństwo i jedną różnicę.

Odpowiedź w schemacie teza, uzasadnienie, przykład zajmie kilkanaście sekund, a rozmowa ma do 5 minut, więc zmieści się w niej kilka takich odpowiedzi. Jak je ćwiczyć na gotowych pytaniach: pytania komisji do zadania 1 oraz pytania komisji do zadania 2.

Za co dostaje się punkty w rozmowie?

Aspekt merytoryczny rozmowy to osobne kryterium, w którym można zdobyć od 0 do 6 punktów. Oceniana jest adekwatność odpowiedzi do pytania, jej poprawność merytoryczna i stopień uszczegółowienia. Jeśli wszystkie wypowiedzi są zdawkowe, ocena w tym kryterium to 0. (Informator CKE, język polski, s. 20 i 24) Odpowiedź "tak" albo "nie" bez uzasadnienia jest więc najgorszą strategią, nawet jeśli stanowisko jest słuszne.

Szczegółowy opis skali: rozmowa z komisją. Co zrobić, gdy pytanie zaskoczy: gdy nie znasz odpowiedzi. Pytania jawne, na których opiera się zadanie 1, znajdziesz na stronie pytań jawnych.

Źródła

  1. Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 15-24
  2. Informacja o sposobie organizacji egzaminu maturalnego 2026/2027, sekcja 20.5

Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.

Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały

Pytania i odpowiedzi

Ile pytań zada zespół?

Od jednego do trzech pytań lub poleceń, w ramach do 5 minut rozmowy. (Informator CKE, język polski, s. 18)

Czy zespół zapyta o lekturę, której nie omówiono w monologu?

Informator wymienia jako zakres rozmowy problematykę zadań, dołączony tekst i utwory przywołane przez zdającego. Rozsądna rada: dobrze znaj każdy utwór, który sam wymieniasz jako kontekst, bo to właśnie o niego najłatwiej o dopytanie.

Czy pytanie o refleksję ma poprawną odpowiedź?

Kryteria oceniają adekwatność, poprawność merytoryczną i uszczegółowienie, a nie to, czy stanowisko jest zgodne z opinią zespołu. Ważne, by było uzasadnione i poparte przykładem. (Informator CKE, język polski, s. 24)

Czytaj dalej

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Sprawdź się na głos, za darmo

Pierwsza symulacja z oceną według kryteriów CKE nic nie kosztuje.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027