W tym artykule
Zastrzeżenie: jawne zadanie 1 dotyczy Formuły 2023. W Formule 2015 treść zadań nie jest jawna, a 2027 to jej ostatni rok. (Informacja CKE o egzaminie 2027, s. 138 i s. 3)
Tabela: polecenia według lektur
Liczby policzyliśmy z treści poleceń na liście 2026-2028. Numery odpowiadają ciągłej numeracji CKE 1-76.
| Lektura (nagłówek w komunikacie) | Liczba poleceń | Numery |
|---|---|---|
| Biblia | 3 | 1-3 |
| Parandowski, „Mitologia” | 3 | 4-6 |
| „Iliada” | 1 | 7 |
| „Antygona” | 2 | 8-9 |
| „Lament świętokrzyski” | 1 | 10 |
| „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” | 1 | 11 |
| „Pieśń o Rolandzie” | 1 | 12 |
| „Makbet” | 3 | 13-15 |
| „Skąpiec” | 2 | 16-17 |
| Satyra Krasickiego (wybrana) | 1 | 18 |
| Romantyczność oraz wybrane ballady | 2 | 19-20 |
| „Dziady” cz. III | 9 | 21-29 |
| „Lalka” | 6 | 30-35 |
| „Potop” | 1 | 36 |
| „Zbrodnia i kara” | 5 | 37-41 |
| „Wesele” | 5 | 42-46 |
| „Chłopi” | 1 | 47 |
| „Przedwiośnie” | 6 | 48-53 |
| „Ferdydurke” | 2 | 54-55 |
| „Proszę państwa do gazu” | 1 | 56 |
| „Inny świat” | 2 | 57-58 |
| „Zdążyć przed Panem Bogiem” | 3 | 59-61 |
| „Dżuma” | 4 | 62-65 |
| „Rok 1984” | 4 | 66-69 |
| „Tango” | 3 | 70-72 |
| „Górą Edek” | 1 | 73 |
| „Miejsce” | 1 | 74 |
| „Profesor Andrews w Warszawie” | 1 | 75 |
| „Podróże z Herodotem” | 1 | 76 |
| Razem | 76 | 1-76 |
(Komunikat z 30.08.2024, s. 2-8) W komunikacie jest 29 nagłówków: „Romantyczność” i „wybrane ballady” tworzą jeden nagłówek z dwoma poleceniami (Informator łączy je z „Dziadami” cz. III w jedną pozycję, a komunikat je rozdziela). (Informator CKE, język polski, s. 9-10)
Rozkład w skrócie
| Liczba poleceń pod jednym nagłówkiem | Nagłówki | Razem poleceń |
|---|---|---|
| 9 | 1 („Dziady” cz. III) | 9 |
| 6 | 2 („Lalka”, „Przedwiośnie”) | 12 |
| 5 | 2 („Zbrodnia i kara”, „Wesele”) | 10 |
| 4 | 2 („Dżuma”, „Rok 1984”) | 8 |
| 3 | 5 (Biblia, „Mitologia”, „Makbet”, „Zdążyć przed Panem Bogiem”, „Tango”) | 15 |
| 2 | 5 („Antygona”, „Skąpiec”, Romantyczność i ballady, „Ferdydurke”, „Inny świat”) | 10 |
| 1 | 12 | 12 |
| Razem | 29 | 76 |
Sprawdzenie: 9 + 12 + 10 + 8 + 15 + 10 + 12 = 76.
Co z tego wynika dla nauki?
Poniższe punkty to rady, nie przepisy.
- Liczba poleceń to nie szansa na wylosowanie. Informator mówi, że zdający losuje zestaw, ale mechanizm losowania nie jest tam opisany na tyle szczegółowo, by liczyć prawdopodobieństwa. (Informator CKE, język polski, s. 15) Przygotuj więc wszystkie pozycje.
- Lektury z wieloma poleceniami opłacają się najbardziej. Jedna dobrze znana lektura, na przykład „Dziady” cz. III, obsługuje aż dziewięć różnych sformułowań. Sceny powtarzają się w różnych tematach.
- Lektury z jednym poleceniem uczą się szybciej, ale nie wolno ich pomijać. Jedno polecenie to nadal jedno możliwe zadanie 1.
- Zacznij od lektur z największą liczbą poleceń, potem uzupełniaj resztę. Plan tygodniowy: plan nauki od listopada.
Czy lista 2029-2031 ma inny rozkład?
Tak, komunikat z 20.08.2026 ma 78 poleceń i zmienia liczby przy dziesięciu lekturach. Opisujemy to w artykule pytania jawne 2029-2031. Tabela powyżej dotyczy wyłącznie listy 2026-2028, czyli matury 2027 i 2028.
Biblia i Mitologia: po trzy polecenia, ale z różnych tekstów
Trzy polecenia biblijne dotyczą trzech różnych ksiąg: Hioba (motyw cierpienia niezawinionego), Koheleta (człowiek wobec niestałości świata) i Apokalipsy św. Jana (wizja końca świata). Trzy polecenia z Parandowskiego odnoszą się do „Mitologii” (cz. I „Grecja”): poświęcenie w imię wyższych wartości, problematyka winy i kary oraz miłość silniejsza niż śmierć. (Komunikat z 30.08.2024, s. 2-8) To dobry przykład, że liczba poleceń nie mówi wszystkiego: przy Biblii trzeba znać fragmenty z trzech osobnych ksiąg, więc nauki jest więcej, niż sugeruje cyfra 3. Jak odpowiadać na takie polecenie: odpowiadanie na pytania jawne krok po kroku.
Źródła
- Komunikat dyrektora CKE z 30.08.2024: zadania jawne na 2026, 2027 i 2028 r., s. 2-8
- Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 9-15
Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.
Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały