Pełna wypowiedź na 3 minuty
Teza, dwa argumenty ze scen lektury, kontekst funkcjonalny i wniosek w jednej wypowiedzi na pełny czas egzaminu, a do tego dopytania egzaminatora z odpowiedziami i pułapki tego pytania. Fragment poniżej czyta każdy; całość odblokowuje konto z dostępem.
W „Tangu” Sławomira Mrożka konflikt pokoleń jest odwrócony: Artur, syn Stomila i Eleonory, buntuje się przeciw bezładowi rodziców i próbuje przywrócić formę, normy i hierarchię. Chcę pokazać, że finał sztuki odsłania klęskę obu pokoleń, co prowadzi do triumfu brutalnej siły.
Treść dla kont z dostępem
Odblokuj tę wypowiedź za darmo
Darmowe konto: 3 pełne wypowiedzi do wyboru
Dalsza część wypowiedzi, 3 dopytania egzaminatora z odpowiedziami i 5 pułapek tego pytania.
- Pełne wypowiedzi do pytań jawnych z polskiego, każda na około 3 minuty mówienia
- Symulator egzaminu z wynikiem według kryteriów CKE i poprawki najsłabszych fragmentów
- Jednorazowa płatność, 14 dni na zwrot bez podania przyczyny
Masz już konto? Ten sam przycisk prowadzi do logowania. Pakiet Start daje wszystkie wypowiedzi, z dostępem do 30 czerwca 2027.
Jak odpowiedzieć na pytanie 71: na co patrzy egzaminator
- Czy dostrzegasz odwrócenie klasycznego konfliktu pokoleń (młodzi przeciw porządkowi) i potrafisz to wyjaśnić na scenach.
- Czy znasz postaci i rozumiesz ich funkcję (Artur, Stomil, Eleonora, Edek, Eugeniusz, Ala) oraz znaczenie finału.
- Czy kontekst (literacki, biblijny lub kulturowy) pomaga uzasadnić tezę, a nie tylko wypełnia wypowiedź.
Teza: dwie możliwe wersje
- Wersja 1Konflikt pokoleń w „Tangu” jest odwrócony: to syn, Artur, buntuje się przeciw bezładowi rodziców i próbuje przywrócić formę, normy i hierarchię.
- Wersja 2Konflikt pokoleń w „Tangu” kończy się klęską obu stron: rodzice, którzy zniszczyli wszelkie zasady, i syn, który próbuje je narzucić na siłę, tworzą próżnię, w której zwycięża prymitywna przemoc.
Lektura i argumenty: sceny z „Tango”
1.Pokolenie rodziców zniosło wszelkie konwencje, więc młodemu nie ma przeciw czemu się buntować.
Scena: Dom Stomila i Eleonory: dawny artysta awangardowy i jego żona żyją bez zasad, Eleonora pozwala sobie na romans z Edkiem niemal na oczach domowników, a wszystko jest dozwolone.
Co to dowodzi: Rodzice wywalczyli wolność od konwencji, ale zostawili synowi pustkę. Konflikt zaczyna się więc tym, że Artur nie ma na czym się oprzeć.
2.Artur próbuje przywrócić ład, ale jego próba jest sztuczna i spotyka się z lekceważeniem.
Scena: Artur planuje ślub z Alą według dawnych obyczajów i chce wprowadzić w domu porządek oparty na formie i idei, podczas gdy rodzice traktują to jako dziwactwo.
Co to dowodzi: Młody buntownik żąda tego, co starsi odrzucili, więc konflikt pokoleń jest odwrócony: nie chodzi o wyzwolenie się spod norm, lecz o ich przywrócenie.
3.Brak porozumienia między pokoleniami otwiera drogę brutalnej sile.
Scena: Finał sztuki: Edek, prostak do tej pory lekceważony, przejmuje władzę w domu, Artur ginie, a Edek i Eugeniusz tańczą tango.
Co to dowodzi: Skoro rodzice zaniechali odpowiedzialności, a syn nie potrafi skutecznie jej narzucić, władzę obejmuje ten, kto ma siłę. To gorzka diagnoza konsekwencji upadku norm.
Konteksty, które coś dowodzą
- literacki
„Hamlet” Williama Szekspira
Młody bohater trafia do domu, w którym matka związała się z uzurpatorem po śmierci męża, i próbuje naprawić zepsuty świat. Zestaw to z Arturem: obaj walczą o ład moralny w rodzinie i obaj ponoszą klęskę, co pozwala pokazać uniwersalność konfliktu.
- biblijny
Przypowieść o synu marnotrawnym (Ewangelia św. Łukasza)
W przypowieści syn odchodzi z ojcowskiego domu i wraca, a ojciec go przyjmuje. U Mrożka to starsze pokolenie porzuca odpowiedzialność, a syn zostaje w domu i woła o porządek. Porównanie pokazuje odwrócenie klasycznego schematu.
- kulturowy
Bunt młodzieży i rewolucja obyczajowa lat 60. XX wieku
Sztuka powstała w 1964 roku, w czasie przemian obyczajowych i ruchów kontrkulturowych. Dzięki temu widać, że rodzice Artura reprezentują wolność od konwencji, a Mrożek ironicznie pyta, co się stanie, gdy młodzi nie mają już przeciw czemu się buntować.
Plan wypowiedzi
- 1Wstęp: sformułuj tezę o odwróconym konflikcie pokoleń i krótko przedstaw bohaterów: Artura i jego rodziców, Stomila i Eleonorę.
- 2Argument 1: pokaż, że rodzice zniszczyli normy i zostawili synowi pustkę.
- 3Argument 2: pokaż próbę przywrócenia ładu przez Artura (ślub z Alą) i reakcję otoczenia.
- 4Kontekst: wybierz jeden kontekst (np. „Hamleta”) i wskaż, co dokładnie porównujesz.
- 5Zakończenie: omów finał z Edkiem i wskaż, co oznacza klęska obu pokoleń.
Krótki przykład wypowiedzi
Uważam, że konflikt pokoleń w „Tangu” Sławomira Mrożka jest odwrócony: to syn, Artur, buntuje się przeciw bezładowi rodziców i próbuje przywrócić formę, normy i hierarchię. Po pierwsze, rodzice, Stomil i Eleonora, zniszczyli wszelkie konwencje. Stomil jest dawnym artystą awangardowym, a Eleonora pozwala sobie na romans z Edkiem niemal na oczach domowników. W takim domu wszystko jest dozwolone, więc Artur nie ma przeciw czemu się buntować. Po drugie, Artur próbuje przywrócić porządek. Planuje ślub z Alą według dawnych obyczajów i chce wprowadzić w domu ład oparty na formie i idei, ale rodzice traktują to jak dziwactwo. Paradoks polega na tym, że młody buntownik domaga się tego, co starsi odrzucili. Do tych argumentów dodaję kontekst literacki: „Hamleta” Szekspira. Młody książę próbuje naprawić zepsuty świat w domu, w którym matka związała się z uzurpatorem, i ponosi klęskę. Podobnie Artur walczy o ład moralny i przegrywa, co pokazuje uniwersalność tego konfliktu. Najwyraźniej widać to w finale: Edek, prostak, przejmuje władzę, a Artur ginie. Uważam, że to gorzka diagnoza, bo skoro rodzice zaniechali odpowiedzialności, a syn nie potrafi jej narzucić, zwycięża brutalna siła. Mrożek pokazuje więc, że klęska dotyka obu pokoleń.
Przykład do nauki struktury, nie tekst do wykucia. Na egzaminie mów własnymi słowami. Pełną wersję na 3 minuty znajdziesz na górze strony.
Częste błędy
- Przedstawianie Artura jako zwykłego buntownika przeciw porządkowi. Podkreśl odwrócenie: Artur buntuje się przeciw bezładowi i chce przywrócić normy.
- Pominięcie roli Edka i finału. To właśnie ostatnia scena pokazuje, kto zyskuje na upadku norm, więc wykorzystaj ją w argumentacji.
- Traktowanie rodziców jako jednoznacznie złych. Mrożek ironizuje z ich pozornej nowoczesności, ale pokazuje też, że ich wolność jest pusta.
- Streszczanie całej sztuki zamiast wybranych scen. Z każdej wybranej sceny wyciągnij wniosek o konflikcie pokoleń.
Dopytania egzaminatora
- Dlaczego Mrożek odwraca klasyczny konflikt pokoleń i co chce przez to powiedzieć?
- Co oznacza zwycięstwo Edka i taniec z Eugeniuszem na końcu sztuki?
- Czy według Ciebie Artur jest bohaterem tragicznym, czy raczej postacią groteskową?
Odpowiedzi na dopytania są w pełnej wypowiedzi na górze strony.
Odpowiedz na głos i poćwicz dopytaniaPokrewne pytania jawne
- 70Ta sama lekturaBunt przeciwko porządkowi społecznemu„Tango” Sławomira Mrożka
- 72Ta sama lekturaNormy społeczne – ograniczają człowieka czy porządkują życie?„Tango” Sławomira Mrożka
- 75Ta sama epokaStan wojenny z perspektywy obcokrajowca„Profesor Andrews w Warszawie” Olgi Tokarczuk
- 73Ta sama epokaW jakim celu autor nawiązuje w swoim tekście do innego tekstu?„Górą «Edek»” Marka Nowakowskiego
- 74Ta sama epokaMiejsca ważne w życiu człowieka„Miejsce” Andrzeja Stasiuka
Pytania i odpowiedzi
O czym jest „Tango” Mrożka?
To dramat o rodzinie, w której rodzice odrzucili wszelkie normy, a ich syn Artur próbuje przywrócić ład. Sztuka pokazuje konflikt pokoleń w odwróconej formie i kończy się zwycięstwem prymitywnej siły w osobie Edka.
Kim jest Edek w „Tangu”?
To prostak z otoczenia rodziny, początkowo lekceważony, który w finale przejmuje władzę w domu. Postać symbolizuje brutalną siłę zajmującą miejsce upadłych norm.
Weryfikacja merytoryczna i zgodność z CKE (2026–2028)
Brzmienie i numeracja pytania (#71) zweryfikowane z oficjalnym dokumentem: Lista pytań jawnych CKE (lata 2026–2028) w dniu 1.10.2026.
Struktura opracowania (teza, argument ze sceny lektury obowiązkowej „Tango” Sławomira Mrożka, kontekst funkcjonalny) powstała w zespole redakcyjnym Matury Ustne zgodnie z kryteriami oceniania CKE dla pasma 5–8 punktów (kryteria oceniania, o nas). Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4.11.2026. Interpretacje są propozycjami; na egzaminie liczy się Twoja argumentacja.