Pełna wypowiedź na 3 minuty
Teza, dwa argumenty ze scen lektury, kontekst funkcjonalny i wniosek w jednej wypowiedzi na pełny czas egzaminu, a do tego dopytania egzaminatora z odpowiedziami i pułapki tego pytania. Fragment poniżej czyta każdy; całość odblokowuje konto z dostępem.
Uważam, że normy społeczne porządkują życie, a ich odrzucenie nie daje wolności, lecz chaos i drogę do władzy prymitywnej siły. Pokolenie Stomila zburzyło konwenanse, Artur próbuje je przywrócić, ale pusta forma bez wartości nie wystarcza, więc władzę przejmuje Edek.
Treść dla kont z dostępem
Odblokuj tę wypowiedź za darmo
Darmowe konto: 3 pełne wypowiedzi do wyboru
Dalsza część wypowiedzi, 3 dopytania egzaminatora z odpowiedziami i 5 pułapek tego pytania.
- Pełne wypowiedzi do pytań jawnych z polskiego, każda na około 3 minuty mówienia
- Symulator egzaminu z wynikiem według kryteriów CKE i poprawki najsłabszych fragmentów
- Jednorazowa płatność, 14 dni na zwrot bez podania przyczyny
Masz już konto? Ten sam przycisk prowadzi do logowania. Pakiet Start daje wszystkie wypowiedzi, z dostępem do 30 czerwca 2027.
Jak odpowiedzieć na pytanie 72: na co patrzy egzaminator
- Czy zajmujesz jasne stanowisko w sporze „ograniczają czy porządkują” i uzasadniasz je przykładem z dramatu.
- Czy pokazujesz trzy etapy: chaos w domu Stomila, próbę restauracji form przez Artura (wesele), przejęcie władzy przez Edka i finałowe tango.
- Czy rozumiesz, że Mrożek krytykuje zarówno anarchię, jak i pustą formę bez idei, a nie bezrefleksyjnie chwali tradycję.
Teza: dwie możliwe wersje
- Wersja 1„Tango” dowodzi, że normy społeczne porządkują życie, a ich zniszczenie otwiera drogę do władzy przemocy.
- Wersja 2Mrożek pokazuje, że normy chronią człowieka tylko wtedy, gdy stoją za nimi wartości; sama forma bez idei jest tak samo bezradna jak anarchia.
Lektura i argumenty: sceny z „Tango”
1.Brak norm nie daje wolności, lecz rodzi chaos i bezradność.
Scena: W domu Stomila i Eleonory panuje bałagan: w pokoju piętrzą się rupiecie z przeszłości, a wśród nich katafalk, babcia Eugenia gra w karty z prostackim Edkiem, a Stomil zajmuje się eksperymentami teatralnymi. Gdy Artur odkrywa romans matki z Edkiem, Stomil, zamiast bronić honoru, nie potrafi nic zrobić.
Co to dowodzi: Pokolenie, które zniosło konwenanse, nie ma już żadnych zasad, na których mogłoby się oprzeć. Wolność bez norm okazuje się pustką, w której nikt nie umie się zachować.
2.Artur rozumie, że normy porządkują życie, ale sama forma nie wystarcza.
Scena: Artur, student medycyny, buntuje się przeciw anarchii rodziców i postanawia przywrócić ład przez tradycyjny ślub z Alą. Zmusza rodzinę do włożenia dawnych strojów, a wujek Eugeniusz chętnie mu pomaga. Szybko jednak dostrzega, że odtworzona forma jest pusta, bo nikt nie wierzy w wartości, które dawniej za nią stały.
Co to dowodzi: Próba Artura pokazuje, że normy mają sens jako wyraz wspólnych wartości. Narzucone mechanicznie stają się teatrem, który nikogo nie przekonuje.
3.Gdy brakuje norm i idei, władzę przejmuje prymitywna siła.
Scena: Pijany Artur ogłasza, że jedyną ideą może być władza, a gdy Ala wyznaje, że zdradziła go z Edkiem, wpada w rozpacz. Edek zabija go uderzeniem w tył głowy, przejmuje rządy w domu i tańczy z Eugeniuszem tango „La Cumparsita” nad ciałem Artura.
Co to dowodzi: Finał jest przestrogą: w świecie bez norm nie zwycięża wolność, tylko brutalna siła. Edek pokazuje, czym grozi społeczeństwo, które odrzuciło zasady.
Konteksty, które coś dowodzą
- filozoficzny
Thomas Hobbes, „Lewiatan” (stan natury i umowa społeczna)
Według Hobbesa bez wspólnych reguł panuje stan natury, w którym silniejszy narzuca swoją wolę. Dom Stomila, w którym władzę przejmuje Edek, ilustruje tę myśl: normy chronią słabszych przed przemocą.
- literacki
„Ferdydurke” Witolda Gombrowicza
Gombrowicz pokazuje, że forma narzucana przez innych zniewala człowieka, czyli normy ograniczają. Zestawienie z „Tangiem” pozwala rozważyć obie strony pytania: u Gombrowicza forma więzi, u Mrożka jej brak prowadzi do katastrofy.
- historyczny
Totalitaryzmy XX wieku
W XX wieku w czasach kryzysu wartości władzę zdobywały ruchy oparte na sile i prymitywnych hasłach. Edek, który przejmuje rządy w rodzinie pozbawionej zasad, jest metaforą tego procesu.
Plan wypowiedzi
- 1Wstęp: zajmij stanowisko, że normy porządkują życie, a ich brak prowadzi do przemocy.
- 2Argument 1: chaos w domu Stomila; romans Eleonory z Edkiem i bezradność Stomila.
- 3Argument 2: Artur i tradycyjny ślub jako próba przywrócenia ładu; pustka samej formy.
- 4Kontekst: Hobbes i stan natury, ewentualnie „Ferdydurke” jako głos przeciwny.
- 5Zakończenie: śmierć Artura i tango Edka z Eugeniuszem; wniosek o normach opartych na wartościach.
Krótki przykład wypowiedzi
Uważam, że w „Tangu” Sławomira Mrożka normy społeczne porządkują życie, a ich odrzucenie nie daje wolności, tylko otwiera drogę przemocy. W domu Stomila i Eleonory od dawna nie ma żadnych zasad. W pokoju piętrzą się rupiecie z przeszłości, a wśród nich katafalk, babcia Eugenia gra w karty z prostackim Edkiem, a Stomil zajmuje się eksperymentami teatralnymi. Kiedy Artur odkrywa romans matki z Edkiem, ojciec nie potrafi zareagować. To pierwszy argument: wolność bez norm okazuje się pustką, w której nikt nie wie, jak się zachować. Drugi argument dotyczy samego Artura. Buntuje się przeciw anarchii rodziców i postanawia przywrócić ład przez tradycyjny ślub z Alą. Każe rodzinie włożyć dawne stroje, a wujek Eugeniusz chętnie mu pomaga. Szybko jednak widzi, że to tylko teatr, bo nikt nie wierzy w wartości, które kiedyś stały za tą formą. Pomaga mi to zrozumieć myśl Thomasa Hobbesa z „Lewiatana”. Według niego bez wspólnych reguł panuje stan natury, w którym silniejszy narzuca swoją wolę. Dokładnie to dzieje się w finale: gdy Ala wyznaje zdradę, Edek zabija Artura uderzeniem w tył głowy, przejmuje władzę i tańczy z Eugeniuszem tango nad martwym Arturem. Wnioskuję, że normy mogą czasem ograniczać, ale ich brak jest groźniejszy, bo wtedy rządzi siła. Mrożek pokazuje jednak także, że normy chronią nas tylko wtedy, gdy stoją za nimi prawdziwe wartości.
Przykład do nauki struktury, nie tekst do wykucia. Na egzaminie mów własnymi słowami. Pełną wersję na 3 minuty znajdziesz na górze strony.
Częste błędy
- Brak stanowiska: pytanie ma formę alternatywy, więc na początku powiedz, którą odpowiedź wybierasz, i wróć do niej na końcu.
- Uznanie Artura za pozytywnego bohatera bez zastrzeżeń: dostrzeż, że jego plan przywrócenia formy jest mechaniczny, a pomysł władzy jako idei go gubi.
- Mylenie postaci starszego pokolenia: Eugenia to babcia, a Eugeniusz to wujek, który w finale tańczy z Edkiem.
- Interpretowanie finałowego tanga jako zabawy: to symbol podporządkowania się nowej, brutalnej władzy.
Dopytania egzaminatora
- Dlaczego to właśnie Edek przejmuje władzę w domu?
- Co symbolizuje tytułowe tango i finałowy taniec Edka z Eugeniuszem?
- Czy Twoim zdaniem normy społeczne mogą też szkodzić? Podaj przykład.
Odpowiedzi na dopytania są w pełnej wypowiedzi na górze strony.
Odpowiedz na głos i poćwicz dopytaniaPokrewne pytania jawne
- 70Ta sama lekturaBunt przeciwko porządkowi społecznemu„Tango” Sławomira Mrożka
- 71Ta sama lekturaKonflikt pokoleń„Tango” Sławomira Mrożka
- 69Wspólny motywNowomowa jako sposób na ograniczenie wolności człowieka„Rok 1984” George’a Orwella
- 47Wspólny motywObyczaj i tradycja w życiu społeczeństwa„Chłopi” Władysława Reymonta
- 23Wspólny motywPostawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy„Dziady” cz. III Adama Mickiewicza
Pytania i odpowiedzi
O czym jest „Tango” Mrożka?
To dramat o rodzinie, w której pokolenie rodziców odrzuciło wszystkie konwenanse. Syn Artur próbuje przywrócić ład przez tradycyjny ślub, ale ponosi klęskę, a władzę przejmuje prymitywny Edek. Utwór jest przestrogą przed kryzysem wartości.
Co symbolizuje Edek w „Tangu”?
Edek to symbol prymitywnej siły, która przejmuje władzę, gdy społeczeństwo traci zasady. Często odczytuje się go jako metaforę totalitarnej władzy, która rośnie w próżni po upadku wartości.
Weryfikacja merytoryczna i zgodność z CKE (2026–2028)
Brzmienie i numeracja pytania (#72) zweryfikowane z oficjalnym dokumentem: Lista pytań jawnych CKE (lata 2026–2028) w dniu 1.10.2026.
Struktura opracowania (teza, argument ze sceny lektury obowiązkowej „Tango” Sławomira Mrożka, kontekst funkcjonalny) powstała w zespole redakcyjnym Matury Ustne zgodnie z kryteriami oceniania CKE dla pasma 5–8 punktów (kryteria oceniania, o nas). Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4.11.2026. Interpretacje są propozycjami; na egzaminie liczy się Twoja argumentacja.