Pytanie jawne nr 26 · matura 2027 · „Dziady” cz. III Adama Mickiewicza

W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych?

Pokaż, że Mickiewicz sięga po Biblię, by nadać cierpieniu Polaków sens i rangę uniwersalną. Myśl przewodnia: przez analogię między męką Chrystusa a losem narodu, obraz Heroda prześladującego dzieci i kontrast pychy z pokorą twórca przekształca historię prześladowań w opowieść o ofierze, zbawieniu i właściwej drodze duchowej.
Zadanie z listy CKE26
W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych? Omów zagadnienie na podstawie „Dziadów” części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

„Dziady” cz. III Adama Mickiewicza · sprawdzone z listą CKE 1.10.2026

Pełna wypowiedź na 3 minuty

Teza, dwa argumenty ze scen lektury, kontekst funkcjonalny i wniosek w jednej wypowiedzi na pełny czas egzaminu, a do tego dopytania egzaminatora z odpowiedziami i pułapki tego pytania. Fragment poniżej czyta każdy; całość odblokowuje konto z dostępem.

Pełna wypowiedź egzaminacyjna ok. 3 min mówienia · 400 słów

Uważam, że Mickiewicz w III części „Dziadów” nawiązuje do motywów biblijnych, by nadać cierpieniu Polaków sens ofiary i ocenić postawy ludzi. Widzę to w dwóch kluczowych scenach oraz w kontekście mesjanizmu romantycznego.

Treść dla kont z dostępem

Odblokuj tę wypowiedź za darmo

Darmowe konto: 3 pełne wypowiedzi do wyboru

Dalsza część wypowiedzi, 3 dopytania egzaminatora z odpowiedziami i 5 pułapek tego pytania.

  • Pełne wypowiedzi do pytań jawnych z polskiego, każda na około 3 minuty mówienia
  • Symulator egzaminu z wynikiem według kryteriów CKE i poprawki najsłabszych fragmentów
  • Jednorazowa płatność, 14 dni na zwrot bez podania przyczyny

Masz już konto? Ten sam przycisk prowadzi do logowania. Pakiet Start daje wszystkie wypowiedzi, z dostępem do 30 czerwca 2027.

Jak odpowiedzieć na pytanie 26: na co patrzy egzaminator

  • Czy wskazujesz konkretne motywy biblijne: Widzenie Księdza Piotra (Polska jako Chrystus narodów, Piłat umywający ręce), rzeź niewiniątek, bunt i pokora wobec Boga.
  • Czy odpowiadasz na pytanie „w jakim celu”, czyli nazywasz funkcję nawiązań: nadanie sensu cierpieniu, nobilitacja ofiar, ocena moralna postaw, a nie tylko wyliczasz motywy.
  • Czy łączysz nawiązania z romantycznym mesjanizmem i umiesz go krótko wyjaśnić.
Jak liczone są punkty za merytorykę

Teza: dwie możliwe wersje

  • Wersja 1Mickiewicz nawiązuje do Biblii, by nadać cierpieniu narodu sens ofiary, która jak męka Chrystusa prowadzi do zmartwychwstania.
  • Wersja 2Motywy biblijne w III części „Dziadów” służą ocenie postaw: wywyższają ofiary, demaskują prześladowców i pokazują, że zbawienie przynosi pokora, a nie pycha.

Lektura i argumenty: sceny z „Dziady cz. III”

  1. 1.Analogia z męką Chrystusa nadaje cierpieniu Polski sens zbawczy.

    Scena: Widzenie Księdza Piotra: naród polski zostaje postawiony przed sądem, Gal, czyli Francja, jak Piłat umywa ręce, a krzyż z trzech drzew odpowiada trzem zaborcom. Naród umiera, ale zmartwychwstaje i wstępuje do nieba, a ma go wskrzesić tajemniczy wybawca o imieniu czterdzieści i cztery.

    Co to dowodzi: Dzięki analogii klęska i rozbiory przestają być bezsensowną katastrofą. Stają się ofiarą, która ma przynieść odkupienie innym narodom, co jest istotą romantycznego mesjanizmu.

  2. 2.Motyw rzezi niewiniątek demaskuje prześladowców młodzieży.

    Scena: W Widzeniu Księdza Piotra pojawia się obraz młodej Polski wydanej w ręce Heroda. Odpowiada to scenom więziennym i zsyłkom studentów, prowadzonym przez senatora Nowosilcowa na rozkaz cara.

    Co to dowodzi: Porównanie z biblijnym Herodem pokazuje carskie represje jako zbrodnię przeciw niewinnym, a uwięzioną młodzież jako męczenników. Biblijna rama nadaje ocenie moralnej wymiar absolutny.

  3. 3.Biblijny kontrast pychy i pokory wskazuje właściwą drogę duchową.

    Scena: W Wielkiej Improwizacji Konrad w pysze żąda od Boga władzy nad duszami i oskarża Go o brak miłości, a ostatnie bluźniercze słowo wypowiada za niego diabeł. Ksiądz Piotr modli się w pokorze, uznaje się za proch i nic, i właśnie jemu zostaje dane widzenie przyszłości.

    Co to dowodzi: Konrad przypomina zbuntowanego Lucyfera, a Ksiądz Piotr pokornego proroka. Mickiewicz pokazuje, że łaskę i zrozumienie losu narodu zyskuje pokora, a nie samotny bunt.

Konteksty, które coś dowodzą

  • biblijny

    Ewangelia według św. Mateusza (rzeź niewiniątek w rozdziale 2, Piłat umywający ręce w rozdziale 27)

    Pokazuje źródło dwóch kluczowych obrazów dramatu. Znając je, łatwiej wyjaśnić, że Mickiewicz przypisuje carowi rolę Heroda, a Francji rolę Piłata, by jednoznacznie ocenić ich postawy.

  • historycznoliteracki

    Mesjanizm romantyczny i „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego” Adama Mickiewicza

    W „Księgach” Mickiewicz także przedstawia Polskę jako naród umęczony i ukrzyżowany, który zmartwychwstanie. To potwierdza, że biblijne nawiązania w „Dziadach” są częścią spójnej wizji dziejów, a nie jednorazowym ozdobnikiem.

  • literacki

    „Kordian” Juliusza Słowackiego (monolog na szczycie Mont Blanc)

    Słowacki odpowiada na mesjanizm Mickiewicza hasłem Polski jako Winkelrieda narodów, który ma czynnie walczyć, a nie biernie cierpieć. Zestawienie pokazuje, że biblijna wizja ofiary w „Dziadach” była w romantyzmie przedmiotem sporu.

Plan wypowiedzi

  1. 1Wstęp: postaw tezę, że motywy biblijne nadają cierpieniu narodu sens ofiary i pozwalają ocenić postawy.
  2. 2Argument 1: Widzenie Księdza Piotra; Polska jako Chrystus narodów, Gal jako Piłat, zmartwychwstanie.
  3. 3Argument 2: młoda Polska wydana w ręce Heroda; carskie represje jako rzeź niewiniątek.
  4. 4Kontekst: mesjanizm romantyczny i „Księgi narodu polskiego”, ewentualnie polemika Słowackiego w „Kordianie”.
  5. 5Zakończenie: pycha Konrada i pokora Księdza Piotra; wniosek, że Biblia służy Mickiewiczowi do nadania sensu historii i oceny moralnej.

Krótki przykład wypowiedzi

Autorski przykład ok. 2 min mówienia · 208 słów

Uważam, że Mickiewicz nawiązuje w III części „Dziadów” do Biblii przede wszystkim po to, by nadać cierpieniu Polaków sens ofiary, która prowadzi do zmartwychwstania. Najważniejsze jest Widzenie Księdza Piotra. Naród polski zostaje w nim osądzony jak Chrystus: Gal, czyli Francja, umywa ręce jak Piłat, krzyż jest zbity z trzech drzew, które oznaczają trzech zaborców, a po śmierci przychodzi zmartwychwstanie. Dzięki tej analogii rozbiory przestają być bezsensowną klęską, a stają się ofiarą dla innych narodów. To pierwszy cel: pocieszenie i nadzieja. Drugi cel to ocena moralna prześladowców. W tym samym widzeniu młoda Polska zostaje wydana w ręce Heroda, co od razu przywodzi na myśl rzeź niewiniątek. Tak Mickiewicz przedstawia więzionych i zsyłanych studentów: jako niewinne ofiary, a cara i Nowosilcowa jako zbrodniarzy. Kontekstem jest dla mnie mesjanizm romantyczny, który poeta rozwija także w „Księgach narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”. Tam również Polska jest narodem ukrzyżowanym, który zmartwychwstanie, więc widać, że to przemyślana wizja dziejów, a nie przypadkowa ozdoba. Na koniec warto zestawić dwie postaci. Konrad w Wielkiej Improwizacji w pysze buntuje się przeciw Bogu, a Ksiądz Piotr w pokorze uznaje się za proch i to on otrzymuje widzenie. Wnioskuję, że Biblia służy Mickiewiczowi do nadania sensu historii narodu i do pokazania, że prawdziwą siłę daje pokora, a nie bunt.

Przykład do nauki struktury, nie tekst do wykucia. Na egzaminie mów własnymi słowami. Pełną wersję na 3 minuty znajdziesz na górze strony.

Częste błędy

  • Wyliczanie motywów bez odpowiedzi na pytanie „w jakim celu”: po każdym nawiązaniu powiedz, czemu ono służy.
  • Mylenie ról w widzeniu: Gal, czyli Francja, odgrywa rolę Piłata, a trzej zaborcy to drzewa krzyża. Nie przypisuj Francji roli kata.
  • Utożsamianie Konrada z głosem autora: Wielka Improwizacja kończy się omdleniem Konrada, a bluźniercze słowo wypowiada diabeł, co jest oceną pychy.
  • Kontekst bez funkcji: przywołując „Kordiana”, powiedz wyraźnie, że to polemika z mesjanizmem, a nie jego powtórzenie.

Dopytania egzaminatora

  • Na czym polega mesjanizm w III części „Dziadów”?
  • Dlaczego to Ksiądz Piotr, a nie Konrad, otrzymuje widzenie przyszłości Polski?
  • Jak Słowacki odpowiedział na wizję Polski jako Chrystusa narodów?

Odpowiedzi na dopytania są w pełnej wypowiedzi na górze strony.

Odpowiedz na głos i poćwicz dopytania

Pytania i odpowiedzi

Jakie motywy biblijne występują w „Dziadach” cz. III?

Najważniejsze to męka i zmartwychwstanie Chrystusa w Widzeniu Księdza Piotra, postać Piłata umywającego ręce, Herod i rzeź niewiniątek oraz walka dobrych i złych duchów o duszę Konrada. Ważny jest też kontrast pychy Konrada i pokory Księdza Piotra.

Co oznacza hasło „Polska Chrystusem narodów”?

To idea romantycznego mesjanizmu: cierpienie Polski pod zaborami ma sens zbawczy, tak jak męka Chrystusa, i ma przynieść odrodzenie innym narodom. Mickiewicz wyraża ją w Widzeniu Księdza Piotra i w „Księgach narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”.

Weryfikacja merytoryczna i zgodność z CKE (2026–2028)

Brzmienie i numeracja pytania (#26) zweryfikowane z oficjalnym dokumentem: Lista pytań jawnych CKE (lata 2026–2028) w dniu 1.10.2026.

Struktura opracowania (teza, argument ze sceny lektury obowiązkowej „Dziady” cz. III Adama Mickiewicza, kontekst funkcjonalny) powstała w zespole redakcyjnym Matury Ustne zgodnie z kryteriami oceniania CKE dla pasma 5–8 punktów (kryteria oceniania, o nas). Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4.11.2026. Interpretacje są propozycjami; na egzaminie liczy się Twoja argumentacja.

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Odpowiedz na to pytanie na głos

Ocena według kryteriów CKE z cytatem z Twojej wypowiedzi i poprawką. Za darmo, bez karty.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027