W tym artykule
Gdzie ten obszar pojawia się na egzaminie?
Etykieta "nauka i technika" występuje w obu przykładowych zestawach CKE (Informator, s. 45-55). Nie oznacza to, że trafi się akurat ona: zestaw jest losowany, a nazwy z zestawów nie pokrywają się 1:1 z listą około 14 tematów z podstawy programowej (zpe.gov.pl). Wątek technologii może pojawić się w każdym zadaniu: w opisie ilustracji (zadanie 2), w wyborze propozycji (zadanie 3) i w rozmowie z odgrywaniem ról (zadanie 1). Pełny przegląd obszarów: 14 obszarów tematycznych.
Jakie pytania egzaminatora mogą paść w tym obszarze?
To przykład poglądowy, własne pytania do treningu, a nie pytania z Informatora:
- How do you use technology when you study?
- Do you think students spend too much time in front of screens?
- What is the most useful invention of the last twenty years, in your opinion?
- Would you like to live in a house controlled by a smart system? Why, why not?
- How can people protect their personal data online?
- Some schools allow phones in class. What do you think about that?
- Have you ever tried to learn something from an online video? How did it go?
- What are the advantages of remote lessons?
- Do you trust artificial intelligence to give you correct information?
- Which gadget would you find hard to live without?
- How might technology change the way we work in the future?
Które 24 wyrażenia warto znać?
| Wyrażenie | Po polsku |
|---|---|
| screen time | czas spędzony przed ekranem |
| to keep up with technology | nadążać za technologią |
| cutting-edge | najnowocześniejszy |
| user-friendly | przyjazny dla użytkownika |
| to back up files | zrobić kopię zapasową plików |
| to run out of battery | rozładować się (o baterii) |
| to update an app | zaktualizować aplikację |
| to log in / to log out | zalogować się / wylogować się |
| personal data | dane osobowe |
| online safety | bezpieczeństwo w sieci |
| a software glitch | usterka oprogramowania |
| the device freezes | urządzenie się zawiesza |
| artificial intelligence | sztuczna inteligencja |
| to rely on | polegać na |
| to take advantage of | wykorzystać, skorzystać z |
| an invention | wynalazek |
| a breakthrough | przełom |
| distance learning | nauka zdalna |
| to carry out an experiment | przeprowadzić eksperyment |
| to be addicted to | być uzależnionym od |
| a wireless connection | połączenie bezprzewodowe |
| to do research | prowadzić badania |
| a scientist | naukowiec |
| to be glued to a screen | być "przyklejonym" do ekranu |
Jak zbudować odpowiedź? (przykład poglądowy)
Pytanie: "Do you think students spend too much time in front of screens?" Szkielet w czterech krokach:
- Stanowisko: "I think many students do, but it depends on what they do online."
- Argument: "For example, watching videos all evening is different from using an app to revise."
- Przykład z życia: "My screen time goes up when I'm bored, and then I feel tired."
- Wniosek: "So I try to set a limit, for instance one hour of social media a day."
Taka odpowiedź ma 4-5 zdań i mieści się w kilkunastu sekundach. To rada, nie wymóg: CKE nie podaje liczby zdań, ale zdający nie powinien ograniczać się do zdawkowych, jednozdaniowych wypowiedzi (Informator, s. 10). Brakujące słowo możesz opisać innymi: parafraza.
Jakie błędy w tym obszarze popełniają polscy uczniowie?
To obserwacje, nie wyniki badań:
- Liczba mnoga słów niepoliczalnych. "Informations", "softwares", "advices". Poprawnie: information, software, advice (a piece of advice).
- Błędny przyimek. "Depend from" lub "depend of" zamiast "depend on"; "in the internet" zamiast "on the internet".
- Fałszywi przyjaciele. "Actually" nie znaczy "aktualnie" (to "currently"), a "sensible" to "rozsądny", nie "wrażliwy" (to "sensitive").
Źródła
- Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 9-10 i 45-55
- Podstawa programowa: język obcy nowożytny, liceum i technikum (zpe.gov.pl)
Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.
Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały
Darmowy trening z zegarem, bez konta
Materiał z zestawu, czas jak na egzaminie i nagranie do odsłuchu, które zostaje w Twojej przeglądarce.