Poradnik · matura ustna z angielskiego

Jakie słownictwo na maturę ustną z angielskiego warto znać i jak podzielić je na około 14 obszarów tematycznych?

Podstawa programowa języka obcego nowożytnego wymienia około 14 tematów, z których wywodzą się sytuacje i zagadnienia na egzaminie (zpe.gov.pl, podstawa programowa). Część ustna trwa około 15 minut i ocenia też zakres środków językowych (do 4 punktów), więc różnorodne słownictwo ma znaczenie. Poniżej lista obszarów i przykładowe wyrażenia. (Informator CKE, język angielski, s. 10-11)
publikacja
28 października 2026
czytania
3 min
źródła oficjalne
2
W tym artykule
  1. Skąd wziąć około 14 obszarów i jak je traktować?
  2. Tabela: około 14 obszarów i przykładowe wyrażenia
  3. Jak uczyć się słownictwa, żeby działało w mówieniu?
  4. Ile obszarów dziennie i w jakiej kolejności?

Skąd wziąć około 14 obszarów i jak je traktować?

Lista tematów pochodzi ze strony podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego w liceum i technikum (zpe.gov.pl, podstawa programowa). Jest identyczna dla poziomu podstawowego i rozszerzonego. Sprawdź ją w oryginale przed układaniem planu nauki, bo to zestawienie robione jest ze streszczenia strony.

Zastrzeżenie ważne dla planowania: etykiety w przykładowych zestawach CKE (na przykład "dom", "szkoła", "życie rodzinne i towarzyskie") nie pokrywają się nazwa w nazwę z tą listą. Nie ucz się więc "pod etykietę", tylko pod sytuacje: opis ilustracji, rozmowa z odgrywaniem ról i wybór jednej z propozycji. Szczegóły tych zadań: odgrywanie ról i wybór ilustracji.

Tabela: około 14 obszarów i przykładowe wyrażenia

Wyrażenia w tabeli to przykład poglądowy, nie lista z Informatora ani wymagany zasób. Dobierz własne, a słowa zamieniaj na zdania.

Obszar (podstawa programowa)Przykładowe słowa i wyrażenia
człowiekappearance, personality, reliable, outgoing, shy, generous, hard-working, stubborn, to resemble, to get along with
miejsce zamieszkanianeighbourhood, suburb, block of flats, detached house, public transport, quiet area, crowded, facilities, to move out, view
edukacjasubject, timetable, homework, exam, to revise, to take notes, deadline, grade, extracurricular activities, teacher
pracapart-time job, salary, employer, colleague, to apply for, CV, job interview, experience, shift, career
życie prywatnefriendship, relationship, to hang out, argument, to trust, hobby, free time, to keep in touch, family gathering, to look forward to
żywienieingredients, recipe, balanced diet, takeaway, vegetarian, to order, delicious, bland, portion, snack
zakupy i usługireceipt, refund, discount, bargain, to try on, customer, to complain, delivery, hairdresser, repair
podróżowanie i turystykaitinerary, accommodation, sightseeing, luggage, delay, ticket, to book, souvenir, abroad, passport
kulturaexhibition, concert, performance, plot, cast, director, to be based on, review, gallery, festival
sportmatch, tournament, training, to compete, team, fitness, referee, to win, injury, champion
zdrowiesymptoms, to recover, prescription, check-up, healthy lifestyle, stress, appointment, painkiller, allergy, to catch a cold
nauka i technikadevice, software, invention, to download, battery, screen, privacy, artificial intelligence, to charge, breakthrough
świat przyrodyenvironment, climate, pollution, wildlife, endangered species, to recycle, forest, drought, renewable energy, to protect
państwo i społeczeństwogovernment, election, law, volunteer, community, equality, rights, to vote, citizen, charity

Jak uczyć się słownictwa, żeby działało w mówieniu?

To rady praktyczne, nie przepisy:

  1. Zdanie zamiast słowa. Do każdego wyrażenia ułóż jedno zdanie o sobie. "I usually do my homework in the evening" zostaje w głowie lepiej niż samo "homework".
  2. Pary przeciwieństw i opinie. Dla każdego obszaru miej jedną zaletę i jedną wadę, bo zadanie z wyborem i odrzuceniem wymaga uzasadnień.
  3. Opis ilustracji z tym słownictwem. Weź zdjęcie z internetu, ustaw stoper na minutę i opisz miejsce, osoby i czynności. Schemat: opis ilustracji.
  4. Jedna rodzina wyrazów. Ucząc się "to compete", dopisz "competition", "competitive", "competitor". Zakres środków rośnie szybciej.
  5. Zapasowy plan na dziurę w pamięci. Gdy brakuje słowa, opisz je innymi: parafraza.

Ile obszarów dziennie i w jakiej kolejności?

Przykładowy rytm (rada): jeden obszar na 2-3 dni, z krótkim powtórzeniem poprzedniego. Przy około 14 obszarach daje to około sześciu tygodni jednego przejścia. Zacznij od tych, które najczęściej wracają w Twoim życiu: edukacja, życie prywatne, podróżowanie, nauka i technika. Kalendarz od listopada: plan nauki.

Informator nie podaje poziomu biegłości (B1 czy B2) dla części ustnej i opisuje ją "bez określania poziomu". Nie traktuj więc żadnej listy słów jako gwarancji, że "to wystarczy". Liczy się umiejętność użycia słów w rozmowie.

Źródła

  1. Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 9-11
  2. Podstawa programowa: język obcy nowożytny, liceum i technikum (zpe.gov.pl)

Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.

Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały

Darmowy trening z zegarem, bez konta

Materiał z zestawu, czas jak na egzaminie i nagranie do odsłuchu, które zostaje w Twojej przeglądarce.

Pytania i odpowiedzi

Czy muszę znać wszystkie obszary?

Egzamin losuje zestaw, więc nie wiesz, które obszary się pojawią. Warto mieć choć podstawowy zasób w każdym, a głębiej opanować te, w których łatwo Ci mówić.

Ile słów to wystarczająco dużo?

Informator nie podaje takiej liczby. Kryterium zakresu środków ocenia różnorodność słownictwa i struktur, a nie długość listy. (Informator CKE, język angielski, s. 10-11)

Czy lepiej uczyć się pojedynczych słów, czy wyrażeń?

Wyrażeń i kolokacji, bo od razu da się je wpleść w zdanie. To rada, nie wymóg egzaminacyjny.

Czytaj dalej

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Sprawdź się na głos, za darmo

Pierwsza symulacja z oceną według kryteriów CKE nic nie kosztuje.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027