W tym artykule
Skąd wziąć około 14 obszarów i jak je traktować?
Lista tematów pochodzi ze strony podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego w liceum i technikum (zpe.gov.pl, podstawa programowa). Jest identyczna dla poziomu podstawowego i rozszerzonego. Sprawdź ją w oryginale przed układaniem planu nauki, bo to zestawienie robione jest ze streszczenia strony.
Zastrzeżenie ważne dla planowania: etykiety w przykładowych zestawach CKE (na przykład "dom", "szkoła", "życie rodzinne i towarzyskie") nie pokrywają się nazwa w nazwę z tą listą. Nie ucz się więc "pod etykietę", tylko pod sytuacje: opis ilustracji, rozmowa z odgrywaniem ról i wybór jednej z propozycji. Szczegóły tych zadań: odgrywanie ról i wybór ilustracji.
Tabela: około 14 obszarów i przykładowe wyrażenia
Wyrażenia w tabeli to przykład poglądowy, nie lista z Informatora ani wymagany zasób. Dobierz własne, a słowa zamieniaj na zdania.
| Obszar (podstawa programowa) | Przykładowe słowa i wyrażenia |
|---|---|
| człowiek | appearance, personality, reliable, outgoing, shy, generous, hard-working, stubborn, to resemble, to get along with |
| miejsce zamieszkania | neighbourhood, suburb, block of flats, detached house, public transport, quiet area, crowded, facilities, to move out, view |
| edukacja | subject, timetable, homework, exam, to revise, to take notes, deadline, grade, extracurricular activities, teacher |
| praca | part-time job, salary, employer, colleague, to apply for, CV, job interview, experience, shift, career |
| życie prywatne | friendship, relationship, to hang out, argument, to trust, hobby, free time, to keep in touch, family gathering, to look forward to |
| żywienie | ingredients, recipe, balanced diet, takeaway, vegetarian, to order, delicious, bland, portion, snack |
| zakupy i usługi | receipt, refund, discount, bargain, to try on, customer, to complain, delivery, hairdresser, repair |
| podróżowanie i turystyka | itinerary, accommodation, sightseeing, luggage, delay, ticket, to book, souvenir, abroad, passport |
| kultura | exhibition, concert, performance, plot, cast, director, to be based on, review, gallery, festival |
| sport | match, tournament, training, to compete, team, fitness, referee, to win, injury, champion |
| zdrowie | symptoms, to recover, prescription, check-up, healthy lifestyle, stress, appointment, painkiller, allergy, to catch a cold |
| nauka i technika | device, software, invention, to download, battery, screen, privacy, artificial intelligence, to charge, breakthrough |
| świat przyrody | environment, climate, pollution, wildlife, endangered species, to recycle, forest, drought, renewable energy, to protect |
| państwo i społeczeństwo | government, election, law, volunteer, community, equality, rights, to vote, citizen, charity |
Jak uczyć się słownictwa, żeby działało w mówieniu?
To rady praktyczne, nie przepisy:
- Zdanie zamiast słowa. Do każdego wyrażenia ułóż jedno zdanie o sobie. "I usually do my homework in the evening" zostaje w głowie lepiej niż samo "homework".
- Pary przeciwieństw i opinie. Dla każdego obszaru miej jedną zaletę i jedną wadę, bo zadanie z wyborem i odrzuceniem wymaga uzasadnień.
- Opis ilustracji z tym słownictwem. Weź zdjęcie z internetu, ustaw stoper na minutę i opisz miejsce, osoby i czynności. Schemat: opis ilustracji.
- Jedna rodzina wyrazów. Ucząc się "to compete", dopisz "competition", "competitive", "competitor". Zakres środków rośnie szybciej.
- Zapasowy plan na dziurę w pamięci. Gdy brakuje słowa, opisz je innymi: parafraza.
Ile obszarów dziennie i w jakiej kolejności?
Przykładowy rytm (rada): jeden obszar na 2-3 dni, z krótkim powtórzeniem poprzedniego. Przy około 14 obszarach daje to około sześciu tygodni jednego przejścia. Zacznij od tych, które najczęściej wracają w Twoim życiu: edukacja, życie prywatne, podróżowanie, nauka i technika. Kalendarz od listopada: plan nauki.
Informator nie podaje poziomu biegłości (B1 czy B2) dla części ustnej i opisuje ją "bez określania poziomu". Nie traktuj więc żadnej listy słów jako gwarancji, że "to wystarczy". Liczy się umiejętność użycia słów w rozmowie.
Źródła
- Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 9-11
- Podstawa programowa: język obcy nowożytny, liceum i technikum (zpe.gov.pl)
Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.
Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały
Darmowy trening z zegarem, bez konta
Materiał z zestawu, czas jak na egzaminie i nagranie do odsłuchu, które zostaje w Twojej przeglądarce.