Pytanie jawne nr 46 · matura 2027 · „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego

Motyw tańca

Pokaż, że taniec w „Weselu” jest czymś więcej niż tłem zabawy: na początku tworzy złudzenie jedności panów i chłopów, a w finale zamienia się w chocholi taniec, symbol narodowego uśpienia i niemocy. Myśl przewodnia: Wyspiański pokazuje społeczeństwo, które woli kręcić się w zaklętym kole niż podjąć czyn.
Zadanie z listy CKE46
Motyw tańca. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego · sprawdzone z listą CKE 1.10.2026

Pełna wypowiedź na 3 minuty

Teza, dwa argumenty ze scen lektury, kontekst funkcjonalny i wniosek w jednej wypowiedzi na pełny czas egzaminu, a do tego dopytania egzaminatora z odpowiedziami i pułapki tego pytania. Fragment poniżej czyta każdy; całość odblokowuje konto z dostępem.

Pełna wypowiedź egzaminacyjna ok. 3 min mówienia · 347 słów

W „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego taniec pełni kluczową rolę, odsłaniając słabość polskiego społeczeństwa. Na początku dramatu taniec tworzy złudzenie jedności między różnymi stanami, a w finale zamienia się w chocholi taniec, symbol narodowego uśpienia i niemocy.

Treść dla kont z dostępem

Odblokuj tę wypowiedź za darmo

Darmowe konto: 3 pełne wypowiedzi do wyboru

Dalsza część wypowiedzi, 3 dopytania egzaminatora z odpowiedziami i 5 pułapek tego pytania.

  • Pełne wypowiedzi do pytań jawnych z polskiego, każda na około 3 minuty mówienia
  • Symulator egzaminu z wynikiem według kryteriów CKE i poprawki najsłabszych fragmentów
  • Jednorazowa płatność, 14 dni na zwrot bez podania przyczyny

Masz już konto? Ten sam przycisk prowadzi do logowania. Pakiet Start daje wszystkie wypowiedzi, z dostępem do 30 czerwca 2027.

Jak odpowiedzieć na pytanie 46: na co patrzy egzaminator

  • Czy rozumiesz, że weselny taniec trwa przez cały dramat i obnaża pozorne zbratanie inteligencji z chłopami.
  • Czy znasz i poprawnie interpretujesz finał: zgubienie złotego rogu przez Jaśka i chocholi taniec jako symbol marazmu.
  • Czy kontekst (polonez z „Pana Tadeusza”, danse macabre, rabacja galicyjska) służy porównaniu znaczenia tańca, a nie tylko pada z nazwy.
Jak liczone są punkty za merytorykę

Teza: dwie możliwe wersje

  • Wersja 1W „Weselu” motyw tańca odsłania słabość polskiego społeczeństwa: weselna zabawa tworzy złudzenie jedności, a chocholi taniec ukazuje niemoc narodu.
  • Wersja 2Wyspiański zamienia taniec w symbol: zamiast wspólnego czynu Polacy wybierają senne krążenie w kole, z którego nie potrafią się wyrwać.

Lektura i argumenty: sceny z „Wesele”

  1. 1.Weselny taniec tworzy złudzenie jedności stanów.

    Scena: Przez cały dramat w sąsiedniej izbie gra muzyka i trwa taniec, a postaci wchodzą do sceny prosto z zabawy. Inteligenci bawią się na chłopskim weselu w Bronowicach, ale ich rozmowy ujawniają dystans: Czepiec pyta Dziennikarza o politykę i Chiny, a ten zbywa go protekcjonalnie.

    Co to dowodzi: Wspólny taniec sugeruje zbratanie, ale rozmowy pokazują wzajemne niezrozumienie. Taniec maskuje podziały, zamiast je przezwyciężać.

  2. 2.Zabawa i drobne pragnienia wygrywają z wezwaniem do czynu.

    Scena: Gospodarz otrzymuje od Wernyhory złoty róg i przekazuje go Jaśkowi, który ma zwołać ludzi i o świcie dać sygnał do powstania. Jasiek po drodze schyla się po czapkę z pawimi piórami i gubi róg.

    Co to dowodzi: Pawie pióra to znak próżności i powierzchowności. Utrata rogu sprawia, że zamiast czynu zostaje tylko taniec, a wielka chwila przepada.

  3. 3.Chocholi taniec to symbol narodowego uśpienia.

    Scena: W finale zebrani czekają na sygnał, ale go nie ma. Chochoł przejmuje władzę nad zgromadzonymi, gra im, a oni sennie kręcą się w kole. Jasiek słyszy od Chochoła, że został mu tylko sznur.

    Co to dowodzi: Taniec bez końca i bez celu pokazuje społeczeństwo zaklęte w marazmie, niezdolne do zrywu. Wyspiański zamienia radosny obrzęd w obraz zbiorowej niemocy.

Konteksty, które coś dowodzą

  • literacki

    Polonez w księdze XII „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza

    Polonez prowadzony przez Podkomorzego z Zosią to taniec jedności i ładu, który kończy epopeję w atmosferze zgody. W „Weselu” taniec jest jego przeciwieństwem: zamiast wspólnoty i pożegnania z dawną Polską pokazuje rozpad i bezwład.

  • kulturowy

    Średniowieczny motyw danse macabre (taniec śmierci)

    W danse macabre śmierć prowadzi do tańca ludzi wszystkich stanów, co przypomina o przemijaniu. Chocholi taniec także obejmuje wszystkich bez wyjątku i ma w sobie coś martwego: to taniec bez woli i bez przyszłości.

  • historyczny

    Rabacja galicyjska 1846 roku (Jakub Szela)

    W 1846 roku chłopi galicyjscy mordowali szlachtę, a w „Weselu” Dziadowi ukazuje się upiór Szeli. Pamięć o rabacji tłumaczy, dlaczego wspólny taniec panów i chłopów jest tylko pozorem, a dawne krzywdy wciąż dzielą obie grupy.

Plan wypowiedzi

  1. 1Wstęp: postaw tezę, że taniec obnaża słabość społeczeństwa, od złudnej jedności do niemocy.
  2. 2Argument 1: weselny taniec w tle i rozmowa Czepca z Dziennikarzem; pozorne zbratanie.
  3. 3Argument 2: złoty róg, Jasiek i czapka z pawimi piórami; zabawa zamiast czynu.
  4. 4Kontekst: polonez z „Pana Tadeusza” jako taniec jedności, przeciwieństwo chocholego tańca.
  5. 5Zakończenie: chocholi taniec jako symbol marazmu; wniosek o narodzie zaklętym w kole.

Krótki przykład wypowiedzi

Autorski przykład ok. 2 min mówienia · 208 słów

Uważam, że w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego motyw tańca odsłania słabość polskiego społeczeństwa: najpierw tworzy złudzenie jedności, a w finale pokazuje niemoc narodu. Przez cały dramat w sąsiedniej izbie gra muzyka i trwa weselna zabawa w Bronowicach. Inteligenci tańczą na chłopskim weselu, ale ich rozmowy zdradzają dystans. Czepiec dopytuje Dziennikarza o politykę i Chiny, a ten zbywa go z wyższością. Widać, że wspólny taniec tylko maskuje podziały. To pierwszy argument. Drugi dotyczy złotego rogu. Gospodarz dostaje go od Wernyhory i przekazuje Jaśkowi, który ma zwołać ludzi i dać sygnał do czynu. Jasiek po drodze schyla się po czapkę z pawimi piórami i gubi róg. Pawie pióra oznaczają próżność, więc drobna przyjemność wygrywa z wielką sprawą. W finale zebrani czekają na sygnał, którego nie ma, a Chochoł gra im i wszyscy sennie kręcą się w kole. Jasiek słyszy, że został mu tylko sznur. Ten chocholi taniec to obraz społeczeństwa uśpionego i bezwolnego. Jako kontekst przywołuję polonez z ostatniej księgi „Pana Tadeusza”. Tam Podkomorzy prowadzi taniec z Zosią, a cała szlachta tworzy jedną, uporządkowaną wspólnotę. U Wyspiańskiego jest odwrotnie: zamiast ładu mamy bezwład, zamiast wspólnego kroku senne krążenie. Wnioskuję, że taniec w „Weselu” to gorzka diagnoza narodu, który zamiast czynu wybiera zabawę i dlatego nie potrafi wyrwać się z zaklętego koła.

Przykład do nauki struktury, nie tekst do wykucia. Na egzaminie mów własnymi słowami. Pełną wersję na 3 minuty znajdziesz na górze strony.

Częste błędy

  • Traktowanie tańca jako zwykłego elementu wesela: pokaż, że od początku ma znaczenie symboliczne, a w finale staje się głównym symbolem dramatu.
  • Mylenie przebiegu finału: róg dostaje Gospodarz od Wernyhory i przekazuje Jaśkowi, a ten gubi go, schylając się po czapkę z pawimi piórami.
  • Pomijanie kontrastu panów i chłopów: wspólna zabawa nie oznacza porozumienia, co widać w rozmowach, np. Czepca z Dziennikarzem.
  • Kontekst bez porównania: zestawiając chocholi taniec z polonezem z „Pana Tadeusza”, nazwij różnicę (jedność i ład wobec marazmu).

Dopytania egzaminatora

  • Co symbolizuje Chochoł i dlaczego to on prowadzi taniec w finale?
  • Dlaczego Jasiek gubi złoty róg i co oznaczają pawie pióra?
  • Czy diagnoza Wyspiańskiego jest nadal aktualna? Uzasadnij.

Odpowiedzi na dopytania są w pełnej wypowiedzi na górze strony.

Odpowiedz na głos i poćwicz dopytania

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza chocholi taniec w „Weselu”?

To symbol narodowego uśpienia, marazmu i niezdolności do czynu. Gdy Jasiek gubi złoty róg, zebrani zamiast powstać wpadają w senny taniec prowadzony przez Chochoła i kręcą się w kole bez celu.

Jaki kontekst pasuje do motywu tańca w „Weselu”?

Najlepiej sprawdza się polonez z ostatniej księgi „Pana Tadeusza” jako taniec jedności, będący przeciwieństwem chocholego tańca. Można też sięgnąć po średniowieczny danse macabre albo pamięć rabacji galicyjskiej z 1846 roku.

Weryfikacja merytoryczna i zgodność z CKE (2026–2028)

Brzmienie i numeracja pytania (#46) zweryfikowane z oficjalnym dokumentem: Lista pytań jawnych CKE (lata 2026–2028) w dniu 1.10.2026.

Struktura opracowania (teza, argument ze sceny lektury obowiązkowej „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, kontekst funkcjonalny) powstała w zespole redakcyjnym Matury Ustne zgodnie z kryteriami oceniania CKE dla pasma 5–8 punktów (kryteria oceniania, o nas). Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4.11.2026. Interpretacje są propozycjami; na egzaminie liczy się Twoja argumentacja.

Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy

Odpowiedz na to pytanie na głos

Ocena według kryteriów CKE z cytatem z Twojej wypowiedzi i poprawką. Za darmo, bez karty.

Zrób darmową symulację

Daty: komunikat CKE o harmonogramie 2027