W tym artykule
Co wynika z dokumentów CKE?
| Kwestia | Formuła 2023 | Formuła 2015 |
|---|---|---|
| Jawne zadanie 1 z polskiego ustnego | tak, 76 poleceń na rok 2027 | treść zadań nie jest jawna |
| Rok 2027 | kolejna sesja Formuły 2023 | ostatni rok tej formuły |
| Przebieg i punktacja ustnego | opisuje Informator CKE | sprawdź w Informacji CKE |
Podział na dwie formuły ma więc praktyczny skutek: to, czy możesz przygotować się do konkretnych poleceń, zależy od formuły, według której zdajesz. (Informacja CKE 2026/2027, s. 138) Wszystko, co poniżej wykracza poza tę tabelę, traktuj jako rady, a nie przepisy.
Jak ustalić, którą formułę masz?
Najpewniej tak:
- Zapytaj w sekretariacie lub u wychowawcy, według której formuły przystępujesz do matury w 2027 roku.
- Przeczytaj początek Informacji CKE o egzaminie w roku szkolnym 2026/2027 (s. 3), gdzie CKE wskazuje, że 2027 to ostatni rok Formuły 2015, a opis obu formuł znajdziesz w sekcjach 1.1-1.2 (s. 11) i 4.2 (s. 37).
- Zapisz odpowiedź i datę rozmowy. Przy późniejszych wątpliwościach masz do czego wrócić.
Nie zgaduj na podstawie tego, co robią znajomi z innej szkoły ani na podstawie postów z forów. Mogą dotyczyć innej formuły niż Twoja, a nazwy obu formuł łatwo pomylić, bo brzmią podobnie. Potwierdzenie ze szkoły i z dokumentu CKE jest jedynym pewnym źródłem.
Jeśli zdajesz według Formuły 2023
Masz dostęp do listy poleceń jawnych, a egzamin ma stały przebieg: 30 minut, w tym do 15 minut przygotowania, do 10 minut monologów i do 5 minut rozmowy. (Informator CKE, język polski, s. 15-19) Te artykuły pomogą się zorganizować:
- skąd pochodzi lista i ile jest poleceń,
- czy lista zmieni się w 2028 roku,
- jak działa losowanie zestawu,
- pełna lista pytań jawnych.
Jeśli zdajesz według Formuły 2015
Nie ma listy jawnych poleceń, więc nie traktuj 76 pozycji jako zakresu swojego egzaminu. Wymagania i przebieg sprawdź w Informacji CKE oraz u nauczyciela polonisty. Ogólne umiejętności, takie jak układanie wypowiedzi, mówienie bez długich pauz i nagrywanie własnych prób, przydadzą się w każdej formule. To rada, a nie opis egzaminu: materiały na tej stronie powstały w oparciu o Informator Formuły 2023.
Dlaczego warto to sprawdzić teraz?
Od tej informacji zależy, na czym opierasz plan: na liście jawnej czy na ogólnym treningu mówienia. Rada praktyczna: ustal formułę przed rozpoczęciem planu z harmonogramem od listopada, bo wtedy nie stracisz tygodni na materiał, który Cię nie dotyczy.
Przykład poglądowy. Osoba, która przez dwa miesiące uczy się odpowiedzi na polecenia z listy, a potem dowiaduje się, że jej egzamin ma niejawne zadania, traci czas, który mogła przeznaczyć na ćwiczenie płynnej, uporządkowanej wypowiedzi. Odwrotna pomyłka też kosztuje: kto zdaje według Formuły 2023 i ignoruje listę, rezygnuje z największej przewagi, jaką daje jawność zadania 1.
Dobrze też wiedzieć, że zasady dotyczące progu zdania, terminów i dostosowań opisują osobne dokumenty CKE, a nie sama lista jawna. Terminy ustnych egzaminów w 2027 roku znajdziesz w artykule kiedy jest matura ustna w 2027.
Źródła
- Informacja CKE o egzaminie maturalnym w roku szkolnym 2026/2027, s. 3 i 138
- Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025, s. 15-19
Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.
Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały