W tym artykule
Uwaga: jawne polecenia do zadania 1 i opisany tu format dotyczą Formuły 2023. W Formule 2015 treść zadań nie jest jawna, a rok 2027 jest ostatnim rokiem Formuły 2015. (Informacja CKE 2026/2027, s. 138 i s. 3)
Jak rozkładają się punkty?
| Kryterium | Zadanie 1 | Zadanie 2 | Razem |
|---|---|---|---|
| Aspekt merytoryczny monologu | do 8 | do 8 | 16 |
| Kompozycja monologu | do 2 | do 2 | 4 |
| Aspekt merytoryczny rozmowy | do 6 | ||
| Zakres i poprawność języka | do 4 | ||
| Razem | 30 |
(Informator CKE, język polski, s. 20-25)
Dwa zadania dają razem 20 punktów, a próg zdania to 9 punktów (30%). Wniosek: pomijanie jednego zadania nie ma sensu, bo traci się do 10 punktów, a zero z merytoryki w obu zadaniach zeruje pozostałe kryteria. (Informator CKE, język polski, s. 21, uwagi 1-2)
Co w obu zadaniach daje punkty najpewniej?
Do pełnej punktacji merytorycznej potrzebne są trzy rzeczy: zagadnienie z polecenia i dwa elementy. W zadaniu 1 to lektura i kontekst, w zadaniu 2 to załączony tekst i drugi tekst (własne doświadczenia wchodzą w grę tylko w zadaniach językowych, tabela 3, s. 17). Z jednym elementem maksimum spada do 4 punktów. (Informator CKE, język polski, s. 21)
Zasada praktyczna: w obu zadaniach najpierw zadbaj o drugi element, potem o szczegóły. Jak wygląda zadanie 2: przykładowe zadania 2 z Informatora.
Jak podzielić 15 minut przygotowania? (rada)
Przygotowanie trwa nie więcej niż 15 minut i można w nim zrobić ramowy plan, konspekt lub notatki. (Informator CKE, język polski, s. 17) Jedna z możliwych propozycji:
| Krok | Czas | Co robić |
|---|---|---|
| Przeczytać oba polecenia | ok. 1 minuta | ocenić, które zadanie jest pewniejsze |
| Zadanie 2 (nowy tekst) | ok. 7 minut | odczytać tekst, ułożyć tezę i drugi tekst |
| Zadanie 1 (znane polecenie) | ok. 5 minut | teza, przykład z lektury, kontekst |
| Spis kolejności i kontrola | ok. 2 minuty | który zaczynasz, wspólny wniosek |
Powód takiej kolejności: polecenie do zadania 1 jest jawne, więc wcześniej mogło być przećwiczone, a zadanie 2 wymaga zmierzenia się z nieznanym tekstem. To rada, nie dane z badań. Techniki notatek: 15 minut przygotowania.
Od którego zadania zacząć mówić?
Zdający nie musi realizować zadań po kolei i może zacząć od dowolnego. Monologi nie mogą być przerywane (poza upływem czasu). (Informator CKE, język polski, s. 18) Dwie możliwe strategie:
- Zacząć od pewniejszego. Daje spokojniejszy start. Ryzyko: na drugie zadanie zostaje mniej czasu.
- Zacząć od trudniejszego. Oddala stres, ale ryzykuje potknięcie na starcie.
Obie są poprawne. Warto wybrać wariant sprawdzony na próbach i trzymać się go na egzaminie. Przećwiczone rozkłady czasu opisuje ile trwa matura ustna z polskiego.
Pilnuj zegara
Na oba monologi jest do 10 minut łącznie. (Informator CKE, język polski, s. 18) Przykładowy podział (rada): około 4-6 minut na każde zadanie.
Źródła
Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.
Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały