W tym artykule
Dlaczego odrzucenie warto ćwiczyć osobno?
Informator wymienia wśród elementów oceny w zadaniu 3: wybór i uzasadnienie, odrzucenie pozostałych oraz odpowiedzi na dwa pytania. (Informator CKE, język angielski, s. 11) Pominięty element obniża sprawność komunikacyjną, nawet jeśli język jest dobry. Dlatego odrzucenie to nie dodatek, tylko jeden z czterech elementów oceny sprawności w tym zadaniu. Pełny schemat zadania: wybór ilustracji w zadaniu 3, a gotowy przykład: przykładowa odpowiedź w zadaniu 3.
Zwroty do wyboru
| Funkcja | Zwroty (od neutralnych do bardziej zdecydowanych) |
|---|---|
| wybór | "I'd go for ...", "I'd choose ...", "In my opinion, the best option is ...", "I'm definitely in favour of ..." |
| pierwszy powód | "Mainly because ...", "The main reason is that ...", "First of all, ..." |
| drugi powód | "Another reason is that ...", "On top of that, ...", "What's more, ..." |
| cel | "It would attract more students, since ...", "It sends a clear message about ..." |
Kluczowa zasada: powód ma się odnosić do celu z polecenia (na przykład zachęcić uczniów), a nie tylko do gustu ("I like it").
Zwroty do odrzucenia
| Funkcja | Zwroty |
|---|---|
| łagodne odrzucenie | "I wouldn't choose ... because ...", "... is less suitable, since ..." |
| z uznaniem zalet | "... is nice, but it doesn't show ...", "I can see the point of ..., however ..." |
| porównanie | "Compared to ..., this one ...", "Unlike ..., it doesn't ..." |
| wada praktyczna | "It would be too expensive / too complicated / too time-consuming." |
| wada przekazu | "It doesn't say anything about ...", "It might give the wrong impression." |
Schemat jednego odrzucenia (przykład poglądowy): nazwa opcji + łagodny zwrot + powód + krótka konsekwencja. "I wouldn't choose poster A, as it doesn't say what the event is about, so students would simply walk past it."
Pięć kryteriów, według których można odrzucać (przykład poglądowy)
- Odbiorca: czy plakat przemówi do uczniów, czy raczej do dorosłych?
- Przekaz: czy od razu widać, o co chodzi?
- Koszt i wykonalność: czy da się to zrobić w szkole?
- Atrakcyjność: czy zwróci uwagę na korytarzu?
- Spójność z celem: czy pasuje do akcji z polecenia?
Dla każdej odrzuconej opcji wystarczy jedno kryterium, a drugie dla opcji wybranej. Dzięki temu wypowiedź jest uporządkowana, a nie jest listą przypadkowych uwag.
Przykład z trzema opcjami (własny, poglądowy)
Sytuacja: ulotka zachęcająca do kółka teatralnego w szkole. Opcje: A to scena i aktorzy w kostiumach, B to uczniowie czytający scenariusz przy stole, C to pusta widownia.
"I'd go for option A, mainly because it shows the most exciting part of the club: costumes, a stage and people having fun. Besides, it would attract students who like performing.
Option B is nice, but it looks like an ordinary lesson, so it wouldn't make students curious. As for option C, it might give the impression that nobody comes to our performances, which is the opposite of what we want."
Zwróć uwagę na różnorodność: "mainly because", "Besides", "is nice, but", "As for", "might give the impression". To pięć różnych sposobów łączenia myśli w jednej wypowiedzi. Kryterium zakresu środków ocenia różnorodność języka (0-4). (Informator CKE, język angielski, s. 11-12)
Czego unikać? (rady)
- Powtarzania "because" w każdym zdaniu. Zamień na "since", "as", "so" lub "which means that".
- Obrażania opcji ("This is stupid"). Lepiej "less suitable", "not the best choice".
- Odrzucenia bez powodu ("I don't choose C").
- Zbyt długiego uzasadnienia wyboru kosztem odrzucenia. Rozkład czasu orientacyjnie: połowa na wybór, po jednej czwartej na każdą odrzuconą opcję.
Więcej zwrotów do całego egzaminu: przydatne zwroty.
Źródła
Przykłady i rady w artykule są nasze. Zasady egzaminu podajemy za dokumentami CKE; w razie rozbieżności rozstrzygają one.
Opracowanie: Redakcja Matury Ustne. Jak powstają i jak sprawdzamy materiały
Darmowy trening z zegarem, bez konta
Materiał z zestawu, czas jak na egzaminie i nagranie do odsłuchu, które zostaje w Twojej przeglądarce.